Torfowisko – jak powstaje, jakie ma znaczenie i dlaczego warto je chronić

Czym jest torfowisko i jak powstaje

Definicja torfowiska i jego charakterystyka hydrologiczna

Torfowisko to unikalny typ ekosystemu bagiennego, który powstaje w wyniku długotrwałego zalegania wody i ograniczonego dostępu tlenu w glebie, prowadzącego do niedokończonego rozkładu resztek roślinnych. W efekcie gromadzi się warstwa torfu – czyli materiału organicznego składającego się głównie z niepróchnicowanych pozostałości roślin.

Za torfowisko uznaje się teren, na którym:

• występuje stałe lub okresowe uwodnienie,
• tworzy się pokład torfu o grubości co najmniej 30 cm (w Europie), choć w niektórych regionach przyjmuje się granicę 50 cm,
• występują charakterystyczne rośliny torfotwórcze, zwłaszcza mchy torfowce (Sphagnum), ale także turzyce, wełnianki czy rośliny bagienne.

Hydrologia torfowiska jest kluczowa dla jego funkcjonowania. Zbyt niski poziom wód gruntowych powoduje mineralizację torfu i zanik charakterystycznych właściwości. Z kolei stałe zalanie powierzchniowe umożliwia trwałe tworzenie się nowych warstw torfu.

Torfowiska są zatem nie tylko siedliskiem wielu rzadkich gatunków, ale również naturalnym archiwum przyrodniczym – ich osady zawierają informacje o klimacie, florze i działalności człowieka sprzed tysięcy lat. Jednocześnie pełnią funkcje hydrologiczne, klimatyczne i krajobrazowe, które trudno przecenić.

Etapy powstawania torfu – od bagna do pokładu torfowego

Proces torfotwórczy jest długotrwały i może trwać setki, a nawet tysiące lat. Zachodzi tam, gdzie:

• jest dużo wody (np. w obniżeniach terenu, kotlinach polodowcowych, dolinach rzek),
• panuje niedotlenienie gleby,
• resztki organiczne nie są w pełni rozkładane, lecz gromadzą się i ulegają kompresji.

Kolejne etapy tworzenia torfowiska obejmują:

1. Zalewanie terenu – może to być efekt cofki rzeki, opadów deszczu lub wód podziemnych.
2. Zarastanie zbiornika wodnego przez roślinność hydrofilną – głównie turzyce, trzciny i mchy.
3. Nagromadzenie materii organicznej w warunkach beztlenowych – mchy torfowce pełnią tu kluczową rolę, bo zatrzymują wodę jak gąbka.
4. Kompresja i uwęglanie torfu – starsze warstwy są coraz bardziej zbite, tworząc czarne, gęste pokłady torfu.

W ten sposób powstają pokłady, które w sprzyjających warunkach mogą osiągać nawet kilka metrów grubości, a w Skandynawii czy na Syberii spotyka się torfowiska o miąższości przekraczającej 10 m.

Różnice między torfowiskiem wysokim, niskim i przejściowym

Torfowiska można podzielić ze względu na sposób zasilania w wodę i rodzaj występującej roślinności. Wyróżnia się trzy podstawowe typy:

Torfowiska niskie (limnogeniczne)

Powstają w obniżeniach terenu, dolinach rzecznych, zagłębieniach bezodpływowych. Ich woda pochodzi głównie z wód gruntowych i powierzchniowych (rzeczne, opadowe, z sąsiednich stoków). Są bogate w składniki mineralne.

Charakterystyka:

• dominują turzyce, sitowia, trzciny,
• torf jest ciemniejszy, zwięzły, mocno uwodniony,
• siedliska często bardzo żyzne, ale wrażliwe na zmiany hydrologiczne.

Torfowiska wysokie (ombrotroficzne)

Powstają wyłącznie dzięki wodzie opadowej i mgłom – są bardzo ubogie w sole mineralne, a jednocześnie kwaśne. Unikalna cecha: ich środek znajduje się wyżej niż brzegi, tworząc charakterystyczne kopuły torfowe.

Charakterystyka:

• dominują mchy torfowce, wrzosy, rosiczki,
• torf jest jasny, miękki i włóknisty,
• siedliska ekstremalne, często przypominające tundrę lub mokradła arktyczne.

Torfowiska przejściowe (soligeniczno-ombrotroficzne)

Stanowią formę pośrednią, w których woda pochodzi zarówno z opadów, jak i wód gruntowych. Występują często jako stadia przejściowe między typami wysokimi a niskimi lub jako obrzeża torfowisk wysokich.

Charakterystyka:

• roślinność mieszana – turzyce, torfowce, bagno, żurawina,
• pH umiarkowane,
• pokład torfu o cechach pośrednich.

Wszystkie typy torfowisk mają wspólną cechę: są to systemy niezwykle wrażliwe na zmiany warunków wodnych. Nawet niewielka obniżka poziomu wód gruntowych może zaburzyć ich równowagę i zapoczątkować nieodwracalne procesy degradacji, prowadzące do utlenienia torfu, emisji CO₂ i zaniku roślinności torfotwórczej.

Zrozumienie genezy torfowisk jest kluczowe, aby móc je chronić – nie wystarczy bowiem „nie osuszać”, trzeba także aktywnie dbać o poziom wód, florę i szczelność torfowej struktury, która przez wieki magazynowała węgiel i wodę, a dziś może pomóc w walce z kryzysem klimatycznym. W kolejnej części przyjrzymy się bliżej, jakie gatunki zamieszkują torfowiska i dlaczego są one jednym z najbardziej niezwykłych ekosystemów Europy.

Flora i fauna torfowisk – niezwykłe ekosystemy

Rośliny torfowiskowe: mchy torfowce, rosiczki, żurawina

Roślinność torfowiskowa jest unikalna, silnie wyspecjalizowana i doskonale przystosowana do ekstremalnych warunków – ubogiej w składniki odżywcze gleby, niskiego pH, wysokiej wilgotności i często niskich temperatur. Najważniejszą grupą roślin są mchy torfowce (Sphagnum), które nie tylko dominują siedliskowo, ale także tworzą torf – dzięki ich budowie i właściwościom chłonnym.

Torfowce działają jak biologiczna gąbka – mogą zatrzymać wodę o masie nawet 20-krotnie przekraczającej ich własną. Ich martwe części obumierają od dołu i układają się warstwami, stopniowo przekształcając się w torf. Jednocześnie, przez swoje kwaśne środowisko, torfowce hamują rozkład resztek organicznych.

Obok mchów torfowce to siedlisko:

• rosiczek (Drosera rotundifolia, D. intermedia, D. anglica) – owadożernych roślin, które rekompensują ubóstwo gleby przez trawienie złapanych insektów,
• żurawiny błotnej (Vaccinium oxycoccos) – płożącej się rośliny z jadalnymi owocami, obecnej zwłaszcza na torfowiskach wysokich,
• bagna zwyczajnego (Ledum palustre) – silnie aromatycznego półkrzewu o właściwościach trujących,
• wełnianek (Eriophorum spp.) – roślin z puszystymi owocostanami, które kołyszą się na torfowiskach przejściowych,
• turzyc i sitowców – dominujących na torfowiskach niskich.

Wiele roślin torfowiskowych to gatunki reliktowe, które przetrwały od czasów ostatniego zlodowacenia. Wspólna cecha tej flory to odporność na niską zawartość azotu i fosforu, a często również strategia owadożerności, mikoryzy lub symbiozy z bakteriami.

Rzadkie gatunki zwierząt – ptaki, owady, płazy

Torfowiska są ostojami bioróżnorodności, mimo że na pierwszy rzut oka wydają się jałowe i monotonne. Ich wartość przyrodnicza polega m.in. na tym, że zamieszkują je rzadkie, wyspecjalizowane i często zagrożone wyginięciem gatunki zwierząt.

Wśród ptaków torfowiskowych wyróżniamy:

• żurawie (Grus grus) – które zakładają gniazda wśród mchów i wełnianek,
• cietrzewie (Lyrurus tetrix) – gniazdujące na obrzeżach torfowisk,
• bąki (Botaurus stellaris) i dubelty (Gallinago media) – związane z mozaiką wody i trzcin,
• kuliki wielkie (Numenius arquata) – największe siewki Europy, których liczebność maleje drastycznie.

Z ptaków śpiewających torfowiska zamieszkują m.in. słowiki rdzawe, dziwonie i potrzosy, które zakładają gniazda nisko w zaroślach torfowisk niskich.

Wśród owadów torfowiskowych spotyka się wiele reliktowych i endemicznych gatunków, np.:

• modraszka bagiennego,
• ważek z rodzaju Leucorrhinia,
• pływaków i biegaczowatych,
• komarów i meszek, które są jednocześnie pokarmem dla innych organizmów.

Płazy i gady torfowisk to głównie:

• traszki zwyczajne i grzebieniaste,
• ropuchy szare i zielone,
• żaby moczarowe i trawne,
• żmije zygzakowate, które polują wśród krzewów i na nasłonecznionych kępach.

Niektóre torfowiska są także środowiskiem życia dla nietoperzy, myszek zaroślowych, a także dzików, saren i jeleni, które odwiedzają te miejsca w poszukiwaniu wody i schronienia.

Znaczenie torfowisk jako ostoje bioróżnorodności

Torfowiska są jednymi z najbardziej wrażliwych i cennych ekosystemów na świecie. Mimo ich surowych warunków, dają schronienie organizmom, które nie potrafią przetrwać nigdzie indziej. To dlatego ponad 50% gatunków roślin i zwierząt związanych z torfowiskami uznaje się za rzadkie lub zagrożone.

Ich znaczenie dla bioróżnorodności obejmuje:

• ochronę reliktów polodowcowych,
• utrzymywanie łańcuchów troficznych w ekosystemach wodno-lądowych,
• rezerwuar genetyczny dla nauki, medycyny i rolnictwa,
• stanowiska migracyjne i lęgowe dla ptaków wędrownych,
• korytarze ekologiczne, łączące siedliska leśne, łąkowe i wodne.

Zanikanie torfowisk prowadzi nie tylko do spadku liczby gatunków, ale również do utraty stabilności ekosystemów na skalę regionalną i globalną. Ochrona torfowisk to zatem nie tylko dbałość o krajobraz – to działanie strategiczne dla zachowania przyrody, zdrowia gleby i przyszłości klimatycznej naszej planety. W kolejnej części omówimy, dlaczego torfowiska są również nieocenione jako magazyny węgla i regulatorzy gospodarki wodnej.

Znaczenie torfowisk dla klimatu i gospodarki wodnej

Magazynowanie węgla – naturalne pochłaniacze CO₂

Torfowiska pełnią kluczową rolę w globalnym bilansie węgla, działając jak naturalne magazyny dwutlenku węgla. Pomimo że zajmują zaledwie około 3% powierzchni lądów Ziemi, magazynują ponad 30% całego węgla organicznego zgromadzonego w glebie – więcej niż wszystkie lasy świata razem wzięte.

Mechanizm pochłaniania węgla przez torfowiska opiera się na procesie torfotwórczym: rośliny, głównie mchy torfowce, pochłaniają CO₂ z atmosfery, a następnie obumierają i – ze względu na brak tlenu w podmokłym środowisku – nie ulegają całkowitemu rozkładowi, tylko tworzą warstwy torfu. W ten sposób węgiel, który roślina pobrała z atmosfery, zostaje „zatrzymany” w glebie na setki, a nawet tysiące lat.

W warunkach zachwiania równowagi wodnej (np. osuszenia), torf zaczyna się utleniać i uwalnia zgromadzony węgiel w postaci CO₂, co dramatycznie pogłębia efekt cieplarniany. Z tego względu osuszone torfowiska nie tylko przestają pochłaniać CO₂, ale stają się jego źródłem. Według badań, choć osuszone torfowiska stanowią tylko 0,3% powierzchni planety, emitują aż 5–6% antropogenicznego dwutlenku węgla rocznie.

Ochrona torfowisk to więc jeden z najskuteczniejszych sposobów ograniczania zmian klimatu, zwłaszcza w krajach takich jak Polska, gdzie znaczna część torfowisk została przekształcona na użytki rolne.

Regulacja poziomu wód gruntowych i zapobieganie suszom

Torfowiska działają jak gigantyczna naturalna gąbka, która:

• gromadzi wodę w czasie nadmiaru opadów,
• oddaje ją stopniowo podczas okresów suszy,
• stabilizuje poziom wód gruntowych,
• reguluje przepływy w rzekach i potokach.

Ich obecność w krajobrazie sprawia, że:

• tereny zalewowe rzadziej ulegają podtopieniom,
• rolnicze gleby w sąsiedztwie mają dostęp do wilgoci w okresach bezdeszczowych,
• studnie, źródła i oczka wodne utrzymują się dłużej bez wysychania.

Woda zatrzymywana w torfowiskach nie tylko służy lokalnie – ma także znaczenie regionalne i krajowe, ponieważ przeciwdziała ekstremalnym zjawiskom hydrologicznym: powodziom i suszom.

Kiedy torfowisko zostaje osuszone, traci tę funkcję. Grunt osiada, retencja maleje, a skutki są odczuwalne także w odległych częściach zlewni. Odtwarzanie torfowisk – poprzez tamowanie odpływów, rekultywację i nasadzenia roślin torfotwórczych – przywraca ich funkcję gąbki krajobrazowej, wspierając odporność ekosystemów na zmiany klimatyczne.

Wpływ na mikroklimat i jakość powietrza

Torfowiska mają zauważalny wpływ na mikroklimat otaczających terenów, szczególnie w okresach letnich i podczas susz. Ich oddziaływanie opiera się na:

• parowaniu dużych ilości wody, co obniża temperaturę lokalnie,
• nawilżaniu powietrza, co jest korzystne dla upraw i lasów,
• tworzeniu mgieł porannych, które ograniczają parowanie z gleby na sąsiednich użytkach,
• stabilizowaniu amplitudy dobowej temperatury – w rejonach torfowisk noce są cieplejsze, a dni chłodniejsze niż na terenach odsłoniętych.

Dodatkowo, dzięki roślinności torfowiskowej – zwłaszcza mszakom i karłowatym krzewinkom – wyłapywane są pyły zawieszone, a także lotne związki organiczne. To sprawia, że torfowiska mogą mieć znaczenie także dla jakości powietrza w regionach wiejskich i podmiejskich.

W niektórych badaniach wykazano, że w otoczeniu torfowisk rzadziej występują intensywne burze pyłowe i wiatry uszkadzające uprawy, co czyni te tereny bardziej stabilnymi agroklimatycznie.

Z punktu widzenia rolnictwa i gospodarki wodnej torfowiska nie są więc „bezużytecznymi bagnami”, ale kluczowymi regulatorami środowiskowymi, od których zależy kondycja wielu ekosystemów użytkowych. Ich zachowanie to inwestycja w odporność krajobrazu na zmiany klimatyczne, ale też ochrona przed stratami w plonach, suszami i ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi.

W kolejnej części omówimy, jakie zagrożenia czyhają na torfowiska i dlaczego ich degradacja postępuje tak szybko mimo wiedzy o ich znaczeniu.

Zagrożenia dla torfowisk i skutki ich osuszania

Melioracja i wydobycie torfu

Największym zagrożeniem dla torfowisk w Polsce i Europie Środkowej jest melioracja – czyli sztuczne odwodnienie terenu w celu przekształcenia go w grunty rolnicze lub leśne. Od XIX wieku aż po dziś dzień miliony hektarów torfowisk zostało osuszonych poprzez:

• budowę rowów melioracyjnych,
• uregulowanie rzek i obniżenie poziomu wód gruntowych,
• zakładanie łąk i pastwisk w dawnych terenach bagiennych.

Konsekwencje takich działań są dramatyczne. Gdy torfowisko zostaje odwodnione, rozpoczyna się proces mineralizacji torfu – mikroorganizmy zaczynają rozkładać materię organiczną, uwalniając do atmosfery ogromne ilości CO₂ i metanu. Gleba osiada, kurczy się i traci właściwości retencyjne. Po kilkunastu lub kilkudziesięciu latach takie miejsce przestaje być produktywne rolniczo, a jednocześnie nie pełni już żadnej funkcji ekologicznej.

Drugim czynnikiem wyniszczającym torfowiska jest przemysłowe wydobycie torfu – głównie do celów ogrodniczych. Torf, jako lekki, chłonny materiał organiczny, jest wykorzystywany jako:

• składnik podłoży do roślin,
• materiał ściółkujący,
• surowiec energetyczny (w krajach północnych).

Choć dostępność alternatyw (komposty, włókno kokosowe, perlit) rośnie, torf ogrodniczy nadal pozostaje popularny, co prowadzi do dewastacji torfowisk, które regenerują się niezwykle wolno – zaledwie 1 mm torfu może tworzyć się przez 10–15 lat.

Urbanizacja, rolnictwo i zmiany klimatyczne

Wzrost liczby ludności, rozwój infrastruktury oraz ekspansja przemysłu i rolnictwa sprawiają, że torfowiska są traktowane jako nieużytki, które należy „zagospodarować”. W efekcie:

• torfowiska są przekształcane w działki budowlane,
• zasypywane w celu stworzenia pól uprawnych lub dróg,
• fragmentowane przez linie energetyczne, kolejowe i kanalizacyjne,
• zanieczyszczane przez ścieki rolnicze i komunalne.

Dodatkowym zagrożeniem są zmiany klimatyczne, które prowadzą do:

• wydłużających się okresów suszy,
• nasilenia ekstremalnych zjawisk pogodowych,
• przyspieszonego parowania i spadku poziomu wód gruntowych,
• zaniku warunków torfotwórczych.

Gdy torfowisko przestaje być podmokłe, zaczyna funkcjonować jak zwykła gleba organiczna – rozkładają się martwe szczątki roślin, uwalniając gazy cieplarniane. Dodatkowo przesuszone torfowiska łatwiej ulegają pożarom, które mogą trwać pod powierzchnią ziemi wiele dni, a nawet tygodni – tzw. pożary torfowe są bardzo trudne do ugaszenia i wyjątkowo szkodliwe dla środowiska.

Wypalanie i nielegalne użytkowanie torfowisk

W wielu regionach, zwłaszcza wiejskich, nadal praktykuje się wypalanie traw na torfowiskach, co jest nie tylko nielegalne, ale i skrajnie niebezpieczne. Pożar może:

• rozprzestrzenić się na głębokość kilkudziesięciu centymetrów,
• niszczyć siedliska i organizmy żywe,
• zniszczyć warstwę torfu akumulowaną przez setki lat,
• uwolnić gigantyczne ilości CO₂ i pyłów zawieszonych.

Pożary torfowisk to również zagrożenie dla zdrowia ludzi – dym z palącego się torfu zawiera wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, dioksyny i cząstki PM10, które mają działanie rakotwórcze i alergizujące.

W niektórych miejscach torfowiska są również:

• nielegalnie użytkowane jako wysypiska odpadów – szczególnie w pobliżu miast i terenów niezamieszkanych,
• zaorywane lub podsuszane bez zgody odpowiednich instytucji,
• wykorzystywane jako „dzikie” pastwiska, gdzie intensywny wypas uszkadza delikatną strukturę gleby i niszczy warstwę torfotwórczą.

Z punktu widzenia ekologii torfowiskowej każde naruszenie równowagi wodnej – nawet niewielkie – może prowadzić do nieodwracalnych strat, nie tylko w kontekście przyrody, ale również klimatu, krajobrazu i zasobów wody. Ich degradacja to cichy, ale potężny proces, którego skutki będą odczuwalne globalnie, jeśli nie zostaną powstrzymane.

W kolejnej części artykułu przyjrzymy się, jakie działania ochronne i rekultywacyjne podejmowane są w Polsce i na świecie, oraz jak każdy z nas może wspierać ochronę torfowisk – bez względu na miejsce zamieszkania czy zawód.

Ochrona i rekultywacja torfowisk w Polsce i Europie

Formy ochrony: rezerwaty, Natura 2000, obszary Ramsar

Ze względu na ich niezwykłą wartość przyrodniczą, torfowiska podlegają ochronie w różnych systemach prawnych i międzynarodowych. W Polsce istnieje kilkaset torfowisk objętych ochroną prawną, choć wiele z nich nadal pozostaje poza zasięgiem skutecznych działań ochronnych. Najważniejsze formy ochrony to:

• Rezerwaty przyrody – torfowiska takie jak Torfowisko Baligówka, Torfowisko Rąbień czy Kłopotowskie Torfowiska to przykłady miejsc, gdzie torfowisko i jego flora/fauna są chronione w całości, często z ograniczonym dostępem dla turystów.
• Obszary Natura 2000 – program Unii Europejskiej mający na celu ochronę siedlisk i gatunków o znaczeniu wspólnotowym. Torfowiska często znajdują się na listach jako siedliska priorytetowe, np. torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (kod 7110).
• Konwencja Ramsarska – międzynarodowa umowa o ochronie obszarów wodno-błotnych. W Polsce do Ramsaru zalicza się m.in. Torfowisko Durne Bagno, Biebrzański Park Narodowy, Dolina Narwi, Rozlewisko Karsiborskie – wszystkie z istotnym udziałem torfowisk.

Ochrona formalna to jednak tylko pierwszy krok. Równie ważne są działania praktyczne, które przywracają funkcje hydrologiczne i biologiczne torfowiskom zdegradowanym przez meliorację lub intensywną eksploatację.

Odnawianie torfowisk – przykłady udanych projektów

Renaturyzacja torfowisk to złożony proces, który wymaga specjalistycznej wiedzy i długofalowego zaangażowania. Celem jest przywrócenie warunków do odtworzenia pokładu torfu i związanej z nim roślinności. W Polsce i Europie realizuje się coraz więcej projektów przywracających życie zdegradowanym torfowiskom. Ich główne elementy to:

• Zatamowanie odpływu wody – poprzez budowę progów, tam z drewna lub torfowca, zasypywanie rowów melioracyjnych.
• Podniesienie poziomu wód gruntowych – kluczowe dla wznowienia torfotwórczości.
• Wprowadzenie roślin torfotwórczych – zwłaszcza torfowców, wełnianek i turzyc.
• Usunięcie gatunków inwazyjnych – takich jak świerk, sosna, trzcina, które zacieniają i zaburzają bilans wodny.
• Edukacja lokalnej społeczności – kluczowa, by torfowiska nie były traktowane jako „bezużyteczne grunty”.

Przykłady udanych projektów:

• LIFE Peat Restore – międzynarodowy program renaturyzacji torfowisk m.in. w Estonii, Łotwie i Polsce.
• Kampinoski Park Narodowy – rewitalizacja torfowisk w Dolinie Łasicy.
• Biebrzański PN – projekty odbudowy mokradeł po wielkich pożarach i osuszeniach.
• Rewitalizacja torfowisk w Borach Tucholskich i Pojezierzu Kaszubskim – prowadzone przez lokalne nadleśnictwa i organizacje pozarządowe.

Efekty tych działań są widoczne już po kilku latach – pojawiają się mchy torfowce, wracają rosiczki i żurawiny, podnosi się poziom wód gruntowych, a liczba ptaków lęgowych rośnie. Odnowione torfowiska zaczynają znów magazynować węgiel i pełnić funkcje hydrologiczne.

Jak każdy może pomóc – edukacja, zakupy odpowiedzialne, wsparcie NGO

Ochrona torfowisk to nie tylko zadanie naukowców i instytucji – każdy z nas może mieć realny wpływ na ich przyszłość. Oto kilka sposobów:

• Unikaj kupowania ziemi ogrodniczej z torfem – wybieraj podłoża bez torfu lub z certyfikowanych źródeł. Ogrodnictwo torfowe to jedna z głównych przyczyn degradacji torfowisk.
• Wspieraj organizacje zajmujące się ochroną mokradeł – zarówno finansowo, jak i jako wolontariusz. Przykłady: Klub Przyrodników, OTOP, Wetlands International.
• Nie wypalaj traw i nie wjeżdżaj na torfowiska ciężkim sprzętem – każda ingerencja mechaniczna niszczy strukturę torfu.
• Edukuj innych – torfowiska są często postrzegane jako „bagna” bez wartości. Dzielenie się wiedzą może zmienić lokalne nastawienie.
• Wspieraj rezerwaty i parki narodowe – odwiedzaj je z szacunkiem, kupuj bilety wstępu, wspieraj lokalnych przewodników i edukatorów.

Torfowiska to ciche, zielone sojuszniczki w walce o przyszłość planety. Choć nie świecą się w kampaniach reklamowych i nie są miejscem masowej turystyki, ich rola jest kluczowa: chronią wodę, magazynują węgiel, ratują bioróżnorodność. Dbanie o nie to nie kaprys ekologów, ale racjonalna decyzja, która się po prostu opłaca – nam wszystkim, dziś i jutro.

FAQ torfowisko – najczęściej zadawane pytania

Jak powstaje torfowisko?

Torfowisko powstaje w warunkach nadmiaru wilgoci, gdzie roślinność obumiera i nie ulega pełnemu rozkładowi, tworząc warstwy torfu.

Jakie są rodzaje torfowisk?

Wyróżnia się torfowiska niskie (zasilane wodami gruntowymi), wysokie (zasilane deszczem) i przejściowe (o mieszanym typie zasilania).

Dlaczego torfowiska są ważne dla klimatu?

Torfowiska magazynują ogromne ilości węgla, ograniczając emisje CO₂ i spowalniając zmiany klimatyczne.

Jakie rośliny rosną na torfowiskach?

Typowe rośliny torfowiskowe to mchy torfowce, rosiczki, bagno zwyczajne, turzyce i żurawina.

Czy torfowiska są chronione w Polsce?

Tak, wiele torfowisk objętych jest ochroną w ramach parków narodowych, rezerwatów oraz sieci Natura 2000.